Skip to content

Het Solid Sense model van de Twaalf Kenmerken van Gezonde Organisaties

20 april 2021 Leestijd 4 minuten

Op basis van onze ervaringen in de afgelopen twaalf jaren bij de organisaties waarvoor we werken, vakliteratuur en onderzoeken heeft Frank van den Bichelaer, directeur en oprichter van Solid Sense, Het Solid Sense model van de Twaalf Kenmerken van Gezonde Organisaties ontwikkeld. Wil je werken aan een gezonde organisatie? Lees dan verder.

In ons twaalf jarige bestaan, heb ik veel zien veranderen bij de organisaties waarvoor we werken, met name rond het thema verzuim. Oorspronkelijk werkten wij vooral met individuele cliënten aan verzuim, mobiliteit en duurzame inzetbaarheid. Maar in de loop van de tijd zagen we dat de aanpak veel te veel gericht was op de behandeling van de individuele medewerker (curatief). We lieten kansen liggen aan de voorkant (preventie) en op het gebied van duurzame inzetbaarheid (amplitie). Amplitie is afkomstig van het Latijnse woord ''amplio'': versterken, vergroten en vermeerderen. Amplitie is, in tegenstelling tot curatie (behandelen) en preventie (voorkomen), niet gericht op de klachten van medewerkers (zoals ziekte, werkstress etc.), maar juist op het bevorderen van positieve werkomstandigheden gericht op bevlogenheid en welzijn. Deze observatie werd herkend en erkend door veel van onze klanten, maar ze wisten niet precies hoe ze dat moesten aanpakken.

Wij besloten daarom de focus van onze dienstverlening steeds meer te verleggen naar preventie en duurzame inzetbaarheid. Ook gingen wij ons meer richten op teams en organisaties. Want als je aan verzuim wilt werken en bij wilt dragen aan het ‘gezonder worden en blijven van organisaties’ (onze ambitie), is een integrale aanpak nodig op meerdere niveaus binnen een organisatie.

Voor mij komt alles van de afgelopen twaalf jaren samen in het model dat ik ontwikkeld heb aan de hand van onze ervaringen bij de organisaties waarvoor we werken, vakliteratuur en onderzoeken en met trots noem: Het Solid Sense model van de Twaalf Kenmerken van Gezonde Organisaties. Wil je werken aan een gezonde organisatie, dan zijn dit de knoppen waaraan je kunt draaien.

Wat zijn die twaalf kenmerken?

  1. Veerkracht en veranderings­bereidheid
    In een gezonde organisatie wordt verandering enthousiast ontvangen. Medewerkers zijn veerkrachtig en bereid tot veranderingen.
    ​​
  2. Verbindend en inspirerend leiderschap
    Leidinggevenden worden gezien als inspirator en coach. In een gezonde werkcultuur is een leider ook een voorbeeld voor zowel gelijkgestemden als collega’s hoger in de hiërarchie en hebben een sterk verbindende rol.
    ​​
  3. Lerende organisatie
    Fouten maken mag. Er is een cultuur van doen, leren en voortdurend verbeteren. Feedback geven is normaal. Daarbij hoort transparante communicatie en een vrije informatie-uitwisseling tussen collega’s, organisatieonderdelen en externe partijen.
    ​​
  4. Diversiteit wordt actief ingezet
    Teams bestaan uit elkaar aanvullende mensen. Er is veel aandacht voor de gehele mens, ook in hun achtergronden (sociaal, cultureel, economisch) en levensverhalen.
    ​​
  5. Ambities en visie worden gedragen
    Alle neuzen staan dezelfde richting op. Medewerkers delen de visie van de organisatie en geven dezelfde antwoorden als je vraagt naar de ambities en mogelijkheden voor de toekomst.
    ​​
  6. Talent-­ en ontwikkelingsgericht
    De organisatie staat in het teken van een leven lang leren en ontwikkelen. Er wordt veel geïnvesteerd in de persoonlijke ontwikkeling van de individuele medewerker en in de ontwikkeling van teams.
    ​​
  7. Resultaat­verantwoordelijke teams
    Er is een sterke onderlinge verantwoordelijkheid, teams durven conflicten aan te gaan, er is een sterke betrokkenheid, gericht op het behalen van resultaten. De basis is vertrouwen hebben in elkaar.
    ​​
  8. Focus op gezondheid en duurzame inzetbaarheid
    Duurzame inzetbaarheid is het uitgangspunt. Er is zorg voor instroom, doorstroom en uitstroom. Verzuim wordt op een amplitieve, preventieve en curatieve manier aangepakt.
    ​​
  9. Waardering eigen inbreng
    Mensen voelen dat ze ertoe doen. Er is veel ruimte voor eigen initiatief en creativiteit.
    ​​
  10. Successen worden gevierd
    In de organisatie wordt doelgericht en resultaatgericht gewerkt. Daar wordt ook bij stilgestaan. Successen op alle niveaus worden gevierd. Waardering wordt uitgesproken.
    ​​
  11. Het bruist van de energie
    Er is een goede sfeer en het knettert van de energie. Er is veel samenwerking en dynamiek.
    ​​
  12. Klanten zijn tevreden
    Medewerkers voelen zich in hoge mate medeverantwoordelijk voor de tevredenheid van de klanten en zijn overtuigd van de toegevoegde waarde van de organisatie.

Gezonde organisaties hebben een laag ziekteverzuim. Wij zien bij onze klanten steeds meer interesse om amplitief te werken en gezonder te worden. Wij begeleiden organisaties in dat proces en zoeken samen met hen naar een goede mix van maatregelen (curatief, preventief en amplitief). Via een organisatiescan onderzoeken we samen welke kenmerken meer of minder aandacht nodig hebben om tot een goede aanpak te komen.

Het afgelopen jaar is sterk gekleurd door de COVID-19 pandemie en zien we dat organisaties veel investeren in de kenmerken veerkracht en veranderingsbereidheid, verbindend en inspirerend leiderschap en focus op gezondheid en duurzame inzetbaarheid. De veranderingen binnen de organisaties als gevolg van het anders werken (1,5 meter, online werken) vragen veel van de veerkracht en veranderingsbereidheid van medewerkers. Zeker nu de crisis al meer dan een jaar duurt en het einde nog niet in zicht is. Blijvende aandacht is daarom nodig voor veerkracht en veranderingsbereidheid. En het afstandswerken zorgt ervoor dat verbindend en inspirerend leiderschap op nummer 1 van de agenda staat. Het afgelopen jaar is ook bij veel bedrijven pijnlijk zichtbaar geworden dat inspirerend leiderschap op veel plekken mist en dat de verbinding met thuiswerkers onder druk staat. Bovendien schiet het ziekteverzuim onder medewerkers omhoog als gevolg van corona, en ook andere factoren spelen een rol zoals werkdruk en stress. Eind 2020 werd het hoogste ziekteverzuim gemeten in de afgelopen 18 jaar (Trouw 11 feb. 2021/CBS).

De Twaalf Kenmerken voor Gezonde Organisaties zijn richtinggevend voor onze dienstverlening aan organisaties die meer amplitief willen werken. Via onze scan die voortdurend in ontwikkeling is, zoomen we in op actuele ontwikkelvraagstukken en geven we met onze klanten vorm aan nieuwe programma’s om verzuim tegen te gaan. Op deze manier dragen wij ons steentje bij aan de gezondheid van organisaties in Nederland. En daar zijn wij super trots op!

Bron: Frank van den Bichelaer, directeur en oprichter Solid Sense